په‌شیمانبوونه‌وه‌ی نوح

ده‌قی : شێرزاد حه‌سه‌ن
چ فریادڕه‌سێكی مایه‌ پووچ و چ پێغه‌مبه‌رێكی دۆڕاو بووم من
نه‌ده‌بوو هه‌ڵۆ و شه‌هێن و باز و. . كۆتر هه‌ڵفڕێنم ڕووه‌ و ئاسمان
كۆتر دوای كۆتر. . ده‌بوو له‌و گه‌رداوه‌ وێڵ بن و بخنكێن. .
نه‌ده‌بوو كۆترێك چڵه‌ زه‌یتونێك به‌ ده‌نووكه‌وه‌. .
مژده‌ به‌خشی سه‌رفرازی بۆم بێته‌وه‌. .
ده‌بوو له‌ شه‌وی یه‌كه‌می ((تۆفان))ه‌كه‌ خۆم و هه‌ر هه‌موو ژن و پیاو و. .
مه‌ل و گیانداره‌كانی دیكه‌ ژێر شه‌پۆله‌كان بكه‌وتینایه‌.. !
ده‌بوو كۆتری مژده‌ به‌خشیش وه‌ك قه‌له‌ڕه‌شه‌كان له‌ ژێر باران و. .
ده‌نێو گێژه‌نی شه‌پۆله‌كان بخنكایه‌. . !
نه‌ده‌بوو زه‌ریا شێته‌كان هێور ببنه‌وه‌. .
نه‌ده‌بوو كانی ناو ته‌نووره‌كان چكیان بكردایه‌. .
كه‌ بڵێسه‌ی ئاگر ئاسا ئاو له‌ سه‌ده‌ها ته‌ننووره‌وه‌ فواره‌ی ده‌كرد.
چ هار و شێتانه‌ كچان و ژنانی خه‌واڵووی سه‌ر ئاو ده‌خست
چ شیرین په‌له‌قاژه‌ی مه‌رگ باسكه‌مه‌له‌ی پێده‌كردن.. !
چ كه‌شتیه‌وانێكی بێ داهاتووم من..
چ ناخودانێكی بی ئێستا و ڕابردوو
یاده‌وه‌ری تاڵ و سوێری من چه‌ند له‌م زه‌ریایه‌ی به‌رده‌مم ده‌چێت
چ حیكمه‌تێك بوو ئه‌و هه‌موو ئاسك و پڵنگانه‌م برده‌وه‌ ناو دارستانه‌كان
ئه‌و هه‌موو گورگ و كه‌متیار و مه‌ڕ و كاوڕ و به‌رخانه‌
ئه‌و هه‌موو هه‌ڵۆ و واشه‌ و پۆڕ و پاساری و قه‌له‌باچكانه‌
ئه‌و هه‌موو پیاوه‌ دڵڕه‌قانه‌ی دڵیان به‌رده‌ و كه‌لله‌ی سه‌ریان گڵۆڵه‌ به‌ن
ئه‌و پیاوه‌ خوا پێداوانه‌ی له‌ ڕقی گاوان و شوانه‌كان. .
خۆیان هاویشته‌ ئامێزی ((تۆفان)) و من كه‌شتیه‌كه‌میان به‌ نه‌فرین كرد
وای له‌ خۆم ڕه‌نج به‌ خه‌سارێ. . كوان ئه‌و باخانه‌ی سه‌ده‌ها نه‌مام تیا چاندن
سه‌ده‌ها ده‌رخت بۆ ته‌خته‌ به‌ندی كه‌شتییه‌كه‌م
وڕ و كاسم. . سه‌رپه‌نجه‌كانم زامار و نینۆكه‌كانم هه‌ڵوه‌رین..
ئه‌وه‌نده‌ی بزمار بكوتم
كه‌چی خزم و خوێش مه‌زاقم پێ ده‌كه‌ن:
گه‌ر تۆ پێغه‌مبه‌ری. . ئه‌م بزمار داكوتینه‌ له‌ پای چی..
نزایه‌ك و. . خودێ له‌ ئاسمانه‌وه‌ گه‌مییه‌كت بۆ ده‌نێرێ؟!
شه‌و خه‌وتنانیش كه‌ پڕزه‌م لی َده‌بڕا و. . خه‌وه‌تۆتكه‌ غافڵگیری ده‌كردم
وه‌ك داهۆلًَێكی به‌ ئه‌سته‌م داچه‌قیوو. . هه‌لا هه‌لا
به‌ "با"یه‌ك وه‌لا ده‌كه‌وتم. .
كه‌شتیه‌كه‌م ده‌بوو به‌ ئاوده‌ستی قه‌وم و قیله‌. . !
***

وای له‌ خۆم خانه‌خراپ و. . ته‌نیا و بێكه‌سێ..
چ جوانی و حیكمه‌تێك بوو. .
كه‌ ئه‌و هه‌موو كچ و ژنه‌ ناسك و شووشه‌ییانه‌م خسته‌وه‌ ناو ئامێزی
پیاوانی شاخدار و به‌ كه‌ڵبه‌ و ددان..
دار به‌ ده‌ست و. . چنگ پڕ به‌ردێ
چ ناشرینه‌ ئاسمان كه‌ پڕ بووه‌ له‌ شاپه‌ڕ و گه‌نده‌په‌ڕ و خوێنی
هه‌ڵۆ و باز و كه‌و و كۆتره‌كان
ده‌بوو ژێر "تۆفان" بكه‌ون هه‌ر هه‌موو عفریت و جڕ و جانه‌وه‌ره‌كان
چ جوانییه‌ك وا له‌ ده‌ریادا به‌و هه‌موو نه‌هه‌نگ و قرش و ماسی و
زه‌رییه‌كانی زه‌ریاوه‌ ؟!
مایه‌پوچ خۆم. . باوه‌شم پڕه‌ له‌ هێلكه‌ شه‌یتانۆكه‌و. .
هه‌ردوو له‌ پیشم پڕ گوێچكه‌ ماسی و. .
سه‌ر و پرچیشم پڕ له‌ قه‌وزه‌ و. . چاوانیشم كوێر به‌ خوێ و لمی كه‌ناره‌كان
ئه‌رێ كوا حیكمه‌تی ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی زه‌وی نغرۆ و. .
ئه‌ستێره‌ی خنكاو له‌ ژێر لافاودا ؟!
پیر و په‌ككه‌وته‌ و. . ئاخیر شه‌ڕ خۆم. .
تا ماوم به‌سه‌ر ئه‌م كه‌شتییه‌ له‌ خۆم شه‌ق و شڕتره‌وه‌ ڕاده‌مێنم..
دوور دوور. . ڕووه‌ و باخه‌كانی قه‌ره‌برووت و خاكی سووتماك ده‌ڕوانم
ڕووه‌ و سه‌رزه‌مینێك كه‌ ئاوی لافاوی خوارده‌وه‌. .
چاوتروكانێك وشك بۆوه‌ و كه‌چی بارانی فرمێسكی مه‌ردوومه‌كان
هه‌مدیس ته‌ڕی كرده‌وه‌. . !
بریسكه‌ بریسكی شمشێره‌كان به‌ شه‌واره‌م ده‌خات. .. و
هاوار و ناڵه‌ی بڵند و دڵه‌ كوتێ و خۆ به‌ یه‌كدادانی جه‌نگاوه‌ره‌كان
كه‌ڕ و شێتی كردم
فواره‌ی خوێن و. . فڕینی كه‌لله‌سه‌ره‌كان به‌ كلێوه‌ی ئاسنینه‌وه‌ ده‌بینم
منداڵه‌كان وان به‌سه‌ر نووكی ڕم و نێزه‌كانه‌وه‌. .
سمكۆلێن و حیله‌ی برینداری ئه‌سپه‌ چوار په‌ل شكاوه‌كان. .
قیژه‌ی نه‌بڕاوه‌ی ژن و زریكه‌ی زارۆڵه‌ زاره‌تره‌كبووه‌كان
كڵپه‌ و بڵێسه‌ی خه‌رمانی گوڵ و. . كوژانه‌وه‌ی مانگ
دوای ڕه‌وینه‌وه‌ی ته‌می پاش باران و مردنی هاژه‌ی پاش دامركانه‌وه‌ی تۆفان
من گوێم له‌ قرچه‌ قرچی سووتانی دارستانه‌كانه‌ و. .
ئاسمانی پڕ دووكه‌لأ و خنكانی ئه‌ستێره‌كان ده‌بینم
دوای نیشتنه‌وه‌ی زه‌ریا و خه‌وتنی شه‌پۆله‌كان. .
من جه‌سته‌ی هه‌زاره‌ها مندالأ و مه‌ل و ماسی ده‌بینم
هه‌زاران بێشكه‌ و سه‌وڵی شكاو. . سه‌رئاو كه‌وتوو
ده‌نێو كه‌شتی كون تێبوودا. . چ زوو ته‌نها جێیانهێشتم
وه‌ك كامه‌ی گۆچان به‌سه‌رخۆمدا چه‌ماوه‌ته‌وه‌ و. .
خه‌م نه‌یهێشتووم. . !
پیره‌ كه‌شتی هه‌میشه‌ به‌ سه‌ما كه‌وتووم وه‌ك لانكه‌یه‌كی شه‌ق و شڕ. .
به‌ ده‌ست زه‌ریای غه‌مگینه‌وه‌. . شه‌پۆله‌كانی ده‌كا به‌ ده‌سترازه‌ و
هه‌رگیز له‌ ڕاژه‌ندنم ناسره‌وێ..
دڵی بێ ئۆقره‌شم منداڵێكی به‌ گرۆزه‌ و. . وڕك ده‌گرێ و. .
هه‌ر ناخه‌وێ. .
ئاه‌. . من چ منداڵێكی پاك بووم. . بۆ گه‌وره‌ بووم؟
پاك. . وه‌ك ئه‌سرین له‌ چاواندا دره‌وشاوه‌
من ناڵه‌و داد و فیغانێكم نه‌بڕاوه‌
چ منداڵێكی موعجیزه‌ بووم كه‌ پیرێك له‌ ڕۆحمدایه‌ و. .
چ زه‌ریایه‌كم كه‌ سه‌ده‌ها گه‌می له‌ ناو دڵی
به‌ربه‌رین و بێ بنی من وا خنكاوه‌ !
نه‌ ماڵێك له‌ ئاو شك ده‌به‌م و. . نه‌ كه‌پرێك له‌ دارستان
چ نه‌فرینێكی ئه‌به‌دییه‌ شه‌و و ڕۆژانی من..
چ ڕسوا بوون و. . به‌ باچوونێكه‌ ڕه‌نجی پێغه‌مبه‌رانه‌ و بێهووده‌ی من. . !
چ بێ ڕه‌نگه‌ و چ ڵێڵه‌ چون ئاوی ئه‌م زه‌ریایه‌. .
یاده‌وه‌ری پڕ له‌ خه‌م و كه‌سه‌ر و برینی من. . !
له‌گه‌لأ كێ بدوێم من كه‌ ترس و سامی "تۆفان" له‌ گۆی خستووم
ژێیه‌كانی ده‌نگم پچڕان ئه‌وه‌نده‌ی هاوار بكه‌م :
+ كوڕه‌كه‌ی خۆم. . له‌ كه‌لی شه‌یتان وه‌ره‌ خواره‌وه‌ و تا زووه‌ له‌ ته‌كمدا سواربه‌
چ باوكێكی دۆڕاوم. . جه‌رگ سووتاو و ئازیز مرده‌م.. . خۆم. .
به‌ به‌رچاومه‌وه‌ گێژه‌نێك لووشی دا
ئافه‌رۆز خۆم. . شاگه‌شكه‌ به‌ وشكانی جێیانهێشتم
ڕێ ده‌رنابه‌م. . به‌سه‌ر شاخێكه‌وه‌ و. .
وه‌ك ته‌گه‌یه‌كی كوێر له‌ هه‌ڵه‌مووتێكدا عاسێ ماوم
داڕماوتر له‌ گاشه‌به‌ردێكی داخزاو به‌ قه‌دپاڵێكه‌وه‌
سه‌رما بردووتر له‌ پۆڕێك به‌ ده‌م بارێزه‌وه‌. . !
چ حیكمه‌تێكی تیا بوو كه‌شتی فریادڕه‌سی من
كه‌ ئه‌و هه‌موو شكه‌ست و هه‌ره‌سه‌ی چون لاشه‌ی سه‌ده‌ها خنكاو
فڕێدایه‌ سه‌ر كه‌ناری دڵم؟
له‌گه‌ڵ كێدا دابه‌شی بكه‌م وێرانه‌ی ناو ڕۆحی پیر و. . خه‌و زڕانم
نوشوستی خه‌ونه‌كانم له‌ ته‌ك ئینسان كه‌ بوو به‌ شه‌یتان؟!
چ مانایه‌كی هه‌بوو نزا و پاڕانه‌وه‌كانی من
كه‌ شاره‌كان ئاوه‌دان و ڕۆحه‌كانیش كاوله‌ ئاش بن؟
به‌ به‌رچاومه‌وه‌ هێرشی بیابانه‌كان ده‌بینم. .
كه‌ چۆن یه‌كه‌ یه‌كه‌ شاخه‌ سه‌ر كه‌شه‌كان ژێر لم ده‌كه‌ون
گه‌رده‌لوولیش ده‌بێت به‌ ته‌یمانی ده‌وری باخه‌كان. . !
شه‌وانه‌ش ئه‌ستێره‌كان وه‌ك چرا بێ هه‌ناسه‌كان ده‌كوژێنه‌وه‌ و. .
به‌سه‌ر سه‌ری مندا داده‌ڕژێن و له‌م زه‌ریا تاریكه‌دا ده‌خنكێن.. !
***

چ په‌یامێكی پیرم و. . چ فه‌رمووده‌یه‌كی مردووم. .
نه‌ده‌بوو تا قیامه‌ت ئاسمان خۆش بكاته‌وه‌
ئه‌ی خاكی نغرۆ به‌ ئاگر و خوێن و فرمێسك. .
نه‌ده‌بوو لافاو هه‌ڵمژیت و. . خوێن بڕشێیته‌وه‌. .
ده‌بوو كۆتره‌ مژده‌ به‌خشه‌كانیش وه‌ك قه‌له‌ ڕه‌شه‌كان. .
ده‌نێو شه‌پۆله‌ شێته‌كاندا بخنكێن و قه‌ت نه‌گه‌ڕێنه‌وه‌
مژده‌ی گه‌یشتن به‌ وشكانی و كشانه‌وه‌ی ئاو
چ حیكمه‌تێكه‌ كه‌ زه‌ریاكان پڕ بوونه‌وه‌ له‌ فرمێسك و خوێنی..
ملیۆنه‌ها ئینسان..
خۆم داوه‌ته‌ به‌ر خۆر و. . هه‌ڵتروشكاوم. .
بیره‌وه‌ریم دۆزه‌خێكه‌ و ڕابردووشم هه‌ر تۆفان. .
هاژه‌ی گه‌رداو له‌ ڕۆحمدایه‌ و. . مه‌رگی دۆستان له‌ چاوانم
به‌ خه‌می دۆڕانی هه‌ر هه‌موو ته‌مه‌نه‌وه‌
به‌ ده‌ست و په‌نجه‌یه‌كی له‌رزۆكه‌وه‌ سیغارێك ده‌پێچمه‌وه‌
ئه‌و ده‌ستانه‌ی ساڵه‌ها بزماریان ده‌كوتا
كه‌چی نه‌ قه‌ننه‌كه‌م بۆ ده‌گیرێ و. .
كیسه‌ی توتنه‌كه‌شم لێ ده‌كه‌وی و. . به‌ گۆڕێ وه‌ر ده‌بێ. .
كلاوه‌كه‌شم "با" ده‌یبات و بیژمۆته‌كانی "سام" و "حام"یش
لێره‌ نین تا وه‌كو بۆمی بێننه‌وه‌
چاوانم كز و. . له‌م تاریكییه‌دا په‌ل ده‌كوتم
نه‌كه‌نعان و نه‌ باكوس لێره‌ن
تا گۆچانه‌كه‌م بۆ بدۆزنه‌وه‌
عزرائیل-یش وا له‌ ژێر ئه‌م دار به‌ڕووه‌ و. .
سه‌ره‌تاتكێم له‌گه‌ڵدا ده‌كا. .
+ ها خێره‌. . به‌م دره‌نگ وه‌خته‌. . هۆ ئه‌رژه‌نگی خودا. .
- تۆفان ته‌واو. . چاوه‌ڕێی چیت هۆ پیره‌مێردی ته‌نیا ؟
سه‌ له‌ نوێ خۆت ساز بكه‌. . ته‌ییار و ئاماده‌. .
سه‌فه‌رێكی دیكه‌ت له‌ پێشه‌. .
ئه‌مجاره‌یان له‌ هه‌تاوه‌وه‌ رووه‌ و سێبه‌ر. .
+ تاوێك و مۆڵه‌تم بده‌. . وه‌ك كه‌چه‌جلێكی ته‌ڕ با وشك ببمه‌وه‌
هێشتا زووه‌. . سه‌رما و سۆڵه‌ی تۆفان وا ده‌نێو ئێسقانه‌كانم
هاژه‌ی شه‌پۆله‌ شێته‌كانیش له‌ ناو خوێنمدا
چاوه‌كانم له‌ خۆی پاك نه‌كردۆته‌وه‌. .
سه‌ر و قژم له‌ قه‌وزه‌ و. .
ده‌میشم پر له‌ قوڕباقه‌ و. . سه‌ره‌مێكوته‌
من هێشتا له‌ خه‌می دوا كۆتردام كه‌ به‌ چڵه‌ زه‌یتونێكه‌وه‌ بۆم بێته‌وه‌
هێِشتا زووه‌. . ده‌رفه‌تێك تا خۆرئاوا بوون. . !
هێشتا زووه‌. . !

به‌فرانباری- 2005